-
Tất cả sản phẩm
- Giới Thiệu
- Bảo Hành
- Chia Sẻ
- Reviews
- Hệ Thống Cửa Hàng
- Liên Hệ
Bạn vừa ngủ dậy, cố xoay đầu sang một bên và cảm thấy cổ đau buốt, cứng đờ như không thể cử động? Tình trạng này thực ra khá phổ biến và không phải lúc nào cũng chỉ đơn giản là do "ngủ không ngon." Đau cổ sau khi thức dậy có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau: ngủ sai tư thế, chiếc gối không phù hợp, thậm chí là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý cột sống cổ.
Đau cổ khi ngủ dậy khó quay đầu buổi sáng
Nhiều người hay nghĩ đau cổ buổi sáng chỉ là chuyện nhỏ, ngủ thêm một chút hay vươn vai vài cái là hết. Nhưng nếu tình trạng này cứ lặp đi lặp lại, đó là tín hiệu cơ thể đang "nhắc nhở" bạn điều gì đó. Dưới đây là 4 nguyên nhân phổ biến nhất và khá nhiều người không hề để ý đến chúng.
Trong khi ngủ, cơ thể không cử động nhiều, nhưng cột sống cổ vẫn phải chịu lực ở một tư thế cố định suốt 6–8 tiếng. Nếu tư thế đó không giữ được đường cong tự nhiên của cổ, cơ bắp và dây chằng sẽ bị căng cứng, thậm chí co thắt kéo dài.
Tư thế nằm nghiêng với vai bị cuộn vào trong, hoặc gác tay lên đầu là những "thủ phạm" hay gặp. Kết quả là sáng dậy, bạn xoay cổ không được và cảm giác đau nhức kéo xuống vai gáy đó chính là biểu hiện điển hình của việc ngủ sai tư thế.
Ngủ sai tư thế gây đau cổ khi ngủ dậy
Chiếc gối bạn đang dùng có thể là nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng bị đau cổ sau khi ngủ dậy mà bạn chưa ngờ tới. Gối quá cao khiến cổ bị gập về phía trước, gối quá thấp lại khiến cổ bị kéo ngược ra sau. Cả hai đều tạo ra áp lực không đều lên các đốt sống cổ qua nhiều giờ.
Không chỉ chiều cao, chất liệu gối cũng ảnh hưởng rất lớn. Gối bông cũ bị xẹp lún, gối xốp cứng đờ hay gối bị biến dạng sau nhiều năm sử dụng đều không còn đủ khả năng nâng đỡ vùng cổ đúng cách. Đây là lý do tại sao nhiều người đổi gối xong lại thấy cổ khỏe hơn hẳn.
Gối ngủ không phù hợp gây đau cổ vai gáy
Đau cổ sau giấc ngủ không phải lúc nào cũng bắt đầu từ trên giường. Đôi khi, nguyên nhân lại nằm ở những gì bạn làm cả ngày trước đó:
Cúi đầu nhìn điện thoại liên tục trong nhiều tiếng đồng hồ khiến cơ vùng gáy phải chịu lực gấp 3–5 lần bình thường.
Ngồi làm việc sai tư thế với màn hình đặt quá thấp hoặc quá sang một bên.
Ít vận động, ngồi bất động nhiều giờ liên tục khiến cơ cổ vai gáy không được giải phóng.
Căng thẳng tâm lý cũng góp phần làm cơ vùng này co rút mà bạn không hề nhận ra.
Tất cả những điều đó tích lũy dần, và khi bạn ngủ xuống cơ bắp vốn đã mệt mỏi sẽ không thể hồi phục hoàn toàn, dẫn đến đau khi thức dậy.
Ngồi sai tư thế gây đau cổ vai gáy dân văn phòng
Trong một số trường hợp, đau cổ buổi sáng không chỉ là vấn đề cơ học đơn thuần mà có thể là dấu hiệu cảnh báo của bệnh lý. Hai tình trạng phổ biến nhất cần lưu ý là:
Thoái hóa đốt sống cổ gây đau cổ khi ngủ dậy
Không phải cơn đau cổ nào cũng giống nhau. Việc nhận biết đúng biểu hiện sẽ giúp bạn xác định được nguyên nhân và chọn cách xử lý phù hợp thay vì cứ chịu đựng qua ngày.
Nếu đau cổ chỉ ở một bên trái hoặc phải khả năng cao là do bạn nằm nghiêng về bên đó quá lâu trong đêm, hoặc gối kê không đủ cao để giữ cổ thẳng. Cơn đau thường xuất hiện ngay khi vừa thức dậy và giảm dần sau vài tiếng cử động.
Tuy nhiên, nếu đau một bên cổ đi kèm cảm giác tê hoặc lan xuống cánh tay cùng phía, đó có thể là dấu hiệu liên quan đến rễ thần kinh và cần được đánh giá thêm.
Cứng cổ sau khi thức dậy cảm giác muốn quay đầu sang phải mà phải quay cả người theo là một trong những biểu hiện phổ biến nhất. Thường thì sau khi vận động nhẹ 15–30 phút, cơ cổ sẽ giãn ra và cải thiện đáng kể.
Nhưng nếu tình trạng cứng cổ kéo dài hơn một giờ sau khi thức dậy, hoặc kèm theo sốt, đau đầu dữ dội, đó là tín hiệu cần đi khám ngay vì có thể liên quan đến viêm màng não hoặc các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Cứng cổ khó quay đầu sau khi ngủ dậy
Đau không chỉ dừng ở cổ mà kéo dài xuống vai và vùng gáy thường cho thấy các cơ liên kết giữa cổ và vai đang bị ảnh hưởng. Điều này hay xảy ra khi bạn căng thẳng kéo dài hoặc ngồi làm việc trong tư thế cúi đầu nhiều. Cơn đau dạng này thường âm ỉ, lan rộng và khó xác định chính xác điểm đau nhất.
Nếu cổ đau rõ hơn khi bạn cúi xuống, ngửa ra sau hoặc xoay sang hai bên, đây thường là biểu hiện của tình trạng co cơ hoặc căng dây chằng do tư thế ngủ không đúng. Cơn đau kiểu này phần lớn sẽ tự cải thiện trong vòng 1–3 ngày nếu được xử lý đúng cách.
Không phải cơn đau cổ nào sau khi ngủ dậy cũng có cùng một nguyên nhân, và việc phân biệt đúng sẽ giúp bạn xử lý đúng cách thay vì vừa tốn công vừa không hiệu quả.
Cơn đau thường xuất hiện ngay khi vừa thức dậy, mức độ từ nhẹ đến trung bình và bạn vẫn có thể chịu được. Điểm dễ nhận ra nhất là sau khi đi lại, vươn vai hay thực hiện vài động tác giãn cơ nhẹ, cổ sẽ bắt đầu dễ chịu hơn trong vòng vài tiếng. Cơn đau thường không lan xa, không có tê bì hay yếu tay, và thường tự khỏi trong 1–3 ngày.
Cơn đau thường không rõ thời điểm khởi phát, dai dẳng ngay cả khi bạn đã nghỉ ngơi đủ giấc và không gắn liền với việc ngủ tư thế nào. Mức độ đau nặng hơn, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt hằng ngày và gần như không cải thiện sau khi vận động.
Đặc biệt, nếu bạn cảm thấy đau lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay, kèm theo tê bì hay cảm giác như kiến bò đó là tín hiệu rõ ràng cho thấy có thể dây thần kinh đang bị ảnh hưởng. Trường hợp đau kéo dài hơn 7 ngày mà không thuyên giảm dù đã thay đổi tư thế và áp dụng các biện pháp tại nhà, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục chờ đợi.
Tin tốt là phần lớn các trường hợp đau cổ sau khi ngủ dậy đều có thể tự xử lý tại nhà mà không cần dùng thuốc ngay. Dưới đây là 6 mẹo chữa đau cổ khi ngủ dậy mà NMI MART tổng hợp từ đơn giản nhất đến những biện pháp cần thêm dụng cụ hỗ trợ.
Nhiệt ấm là một trong những cách giảm đau cổ khi ngủ dậy đơn giản và hiệu quả nhất trong giai đoạn đầu. Nhiệt giúp tăng tuần hoàn máu đến vùng bị đau, từ đó làm giãn cơ co cứng và giảm cảm giác tê mỏi.
Khi nào nên chườm nóng:
Khi cơn đau xuất hiện sau khi ngủ dậy và không có dấu hiệu viêm cấp (sưng, nóng đỏ tại chỗ)
Sau 48–72 giờ kể từ khi đau lần đầu (trong 24–48 giờ đầu nên chườm lạnh nếu có sưng)
Khi cổ cứng, khó cử động do co cơ
Hướng dẫn chườm đúng cách:
Dùng túi chườm ấm hoặc khăn thấm nước ấm (khoảng 40–45°C, không quá nóng)
Đặt lên vùng cổ vai gáy bị đau
Giữ khoảng 15–20 phút mỗi lần
Lặp lại 2–3 lần/ngày
Không chườm trực tiếp lên da khi nhiệt quá cao để tránh bỏn
Chườm ấm giảm đau cổ khi ngủ dậy tại nhà
Sau khi chườm ấm, bước tiếp theo là thực hiện một vài động tác giãn cơ nhẹ. Đừng cố xoay cổ mạnh hay "bẻ" cổ vì điều đó có thể làm tình trạng tệ hơn. Thay vào đó, hãy thực hiện từng động tác chậm rãi và dừng lại ngay nếu cảm thấy đau tăng.
Nghiêng cổ sang hai bên: Ngồi thẳng, từ từ nghiêng đầu sang phải đến khi cảm thấy căng nhẹ ở bên trái, giữ 15–20 giây rồi đổi bên. Lặp lại 3 lần mỗi bên.
Xoay cổ chậm: Từ từ quay đầu sang phải hết mức có thể mà không đau, giữ 5 giây, rồi quay sang trái. Không xoay vòng tròn toàn phần động tác này thực ra dễ gây chấn thương hơn là giúp ích.
Kéo giãn cơ vai gáy: Đặt tay phải lên đỉnh đầu, nhẹ nhàng kéo đầu sang phải, tay trái thả lỏng hoặc giữ ghế để tăng lực kéo giãn. Giữ 20 giây, đổi bên. Bài này đặc biệt hiệu quả khi đau lan từ cổ xuống vai.
Bài tập giãn cơ cổ giảm đau vai gáy
Đây là giải pháp hỗ trợ mà NMI MART thấy nhiều khách hàng phản hồi tích cực, đặc biệt với những người thường xuyên bị đau cổ vai gáy do làm việc văn phòng hoặc dùng điện thoại nhiều:
Máy massage cổ vai gáy giảm đau sau khi ngủ dậy
Các trường hợp cần tránh sử dụng thiết bị này
Đang có vết thương hở, viêm da hoặc nhiễm trùng da vùng cổ
Đau cổ kèm tê bì nặng, yếu cơ hoặc mất kiểm soát tay (cần khám trước)
Thai phụ chỉ nên dùng khi có chỉ định từ bác sĩ
Người có bệnh lý tim mạch nặng hoặc đang đặt máy tạo nhịp tim
Giảm đau rồi nhưng nếu không thay đổi thói quen trong ngày, tình trạng sẽ cứ lặp lại. Đây là yếu tố nhiều người thường không chú ý.
Trong nhiều trường hợp, cơn đau cổ sau khi ngủ dậy gây ra không ít khó chịu cho sinh hoạt trong ngày và bạn cần thêm sự hỗ trợ từ thuốc.
Có thể cân nhắc sử dụng trong các tình huống phù hợp
Đau từ mức trung bình trở lên, ảnh hưởng đến khả năng làm việc hoặc ngủ
Đã áp dụng các biện pháp tại nhà nhưng không cải thiện sau 24–48 giờ
Thường dùng: Paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs như Ibuprofen) theo liều khuyến cáo
Lưu ý khi dùng thuốc:
Không dùng quá liều và không dùng liên tục quá 5–7 ngày mà không có chỉ định
NSAIDs không phù hợp với người có vấn đề về dạ dày, thận hoặc tim mạch
Nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi tự dùng nếu bạn đang có bệnh nền
Nhiều người khi đau cổ liền nằm xuống nghỉ ngơi và không dám cử động. Cách này không phải giải pháp hiệu quả nhất, việc nằm bất động quá lâu làm cơ càng cứng thêm.
Đi lại nhẹ nhàng: Đi bộ chậm trong nhà hoặc ngoài trời 10–15 phút giúp tăng tuần hoàn, cơ thể tiết ra endorphin tự nhiên chất giảm đau nội sinh của cơ thể.
Tránh các động tác xoay vặn cổ đột ngột: Tránh quay đầu nhanh sang hai bên, không nằm sấp, và không mang vác vật nặng bằng một bên vai trong giai đoạn đang đau. Những động tác nhỏ này tưởng như vô hại nhưng lại dễ làm cơn đau bùng phát trở lại.
Xử lý được cơn đau trước mắt là tốt, nhưng mục tiêu quan trọng hơn là ngăn nó không quay lại. Dưới đây là 5 thay đổi thực tế mà bạn hoàn toàn có thể thực hiện được ngay hôm nay.
Tư thế tốt nhất cho vùng cổ là nằm ngửa với gối kê vừa đủ giữ đường cong cổ tự nhiên, hoặc nằm nghiêng với vai và cổ được nâng đỡ thẳng hàng. Khi nằm nghiêng, hãy chắc chắn gối đủ cao để lấp đầy khoảng cách giữa vai và đầu không để cổ bị gập xuống.
Ngoài ra, tránh gập chân quá mức khi nằm nghiêng vì điều này có thể kéo theo phần hông và làm lệch cả cột sống.
Nằm sấp buộc cổ phải xoay sang một bên liên tục trong nhiều giờ đây là tư thế đặt áp lực nhiều nhất lên các đốt sống cổ và cơ vùng gáy. Thêm vào đó, khi nằm sấp, phần lưng dưới cũng bị ưỡn cong bất thường.
Nếu bạn quen nằm sấp và khó thay đổi, hãy thử kê thêm một gối mỏng dưới bụng để giảm bớt độ cong của lưng. Về lâu dài, tập nằm nghiêng sẽ giúp cổ khỏe hơn đáng kể.
Không có con số chuẩn cho tất cả mọi người, nhưng nguyên tắc chung là:
Khi nằm ngửa: Gối nên giữ đầu hơi cao hơn vai khoảng 5–10 cm
Khi nằm nghiêng: Chiều cao gối nên bằng khoảng cách từ vai đến đầu của bạn khi ngồi thẳng
Về chất liệu, gối memory foam hoặc gối latex thường được đánh giá tốt hơn gối bông truyền thống vì giữ hình dạng tốt hơn và đàn hồi theo tư thế ngủ.
Tư thế ngủ đúng tránh đau cổ vai gáy
Cơ cổ vai gáy khỏe mạnh là "tấm đệm" bảo vệ cột sống cổ tự nhiên nhất. Chỉ cần 5–10 phút mỗi ngày với các bài tập đơn giản như xoay cổ chậm, nghiêng đầu, hoặc bơi lội 2–3 lần/tuần có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đau cổ tái phát.
Yoga và pilates cũng là lựa chọn tốt vì chú trọng vào tư thế và sự linh hoạt của cột sống toàn diện.
Một góc làm việc đúng chuẩn công thái học (ergonomics) có thể là yếu tố thay đổi hoàn toàn tình trạng cổ vai gáy của bạn:
Màn hình đặt ở khoảng cách 50–70 cm, phần trên ngang tầm mắt
Ghế có tựa lưng hỗ trợ đường cong thắt lưng, bàn chân đặt phẳng trên sàn
Bàn phím và chuột đặt ở vị trí để khuỷu tay gập khoảng 90 độ
Tránh kẹp điện thoại giữa vai và tai khi nghe điện thoại
Phần lớn các trường hợp cách giảm đau cổ sau khi ngủ dậy tại nhà là đủ. Tuy nhiên, có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn cần được thăm khám chuyên môn thay vì tiếp tục tự xử lý.
Đau do tư thế hoặc gối thường tự cải thiện trong vòng 3–5 ngày nếu được xử lý đúng cách. Nếu cơn đau kéo dài hơn một tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm đặc biệt khi bạn đã thay đổi tư thế ngủ, dùng gối phù hợp và thực hiện các bài giãn cơ thì đây là lúc cần gặp bác sĩ để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.
Đau lan từ cổ xuống vai, cánh tay hoặc thậm chí xuống tận bàn tay là dấu hiệu có thể liên quan đến rễ thần kinh bị kéo căng hoặc chèn ép. Trong trường hợp này, bạn không nên tự massage hoặc cố kéo giãn mạnh vì có thể làm tình trạng nặng hơn.
Cảm giác tê bì, kiến bò hoặc yếu ở tay chân đi kèm đau cổ là triệu chứng cần được đánh giá sớm. Đây có thể là biểu hiện của thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh hoặc trong một số ít trường hợp hiếm gặp hơn là chèn ép tủy sống tình trạng cần can thiệp y tế kịp thời.
Một số trường hợp thoái hóa đốt sống cổ có thể ảnh hưởng đến các mạch máu nuôi não, gây ra chóng mặt, ù tai hoặc mất thăng bằng. Nếu bạn thấy các triệu chứng này xuất hiện cùng với đau cổ, đừng chờ hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra ngay.
Nếu đau cổ xuất hiện sau một cú ngã, tai nạn giao thông hoặc bất kỳ chấn thương nào dù cơn đau có vẻ nhẹ bạn vẫn nên đi khám để loại trừ tổn thương đốt sống, đặc biệt là ở trẻ em và người cao tuổi. Đây là trường hợp tuyệt đối không nên tự xử lý tại nhà.
Tê tay đi kèm đau cổ không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng đây là dấu hiệu không nên bỏ qua. Nếu tê chỉ thoáng qua và hết sau khi bạn vận động một lúc, có thể chỉ là do tư thế ngủ đè lên dây thần kinh. Nhưng nếu tê kéo dài, xuất hiện thường xuyên hoặc kèm theo yếu tay, đó là lý do chính đáng để đi khám sớm. Không nên chủ quan chỉ vì "vẫn chịu được."
Trẻ em ít bị đau cổ hơn người lớn do cột sống còn linh hoạt. Nếu trẻ ngủ dậy bị đau cổ một lần và tự khỏi trong ngày thì thường không đáng lo. Tuy nhiên, nếu trẻ đau cổ kèm sốt, không thể cúi đầu chạm cằm vào ngực hoặc nhạy cảm với ánh sáng đây là các dấu hiệu cảnh báo viêm màng não cần đưa trẻ đến viện ngay lập tức.
Theo khuyến nghị chung, gối nên được thay mới sau 1,5 đến 2 năm sử dụng, tùy theo chất liệu và tần suất giặt. Gối bông thường xẹp nhanh hơn gối memory foam hay latex. Dấu hiệu đơn giản nhất là: gập gối đôi lại, nếu nó không tự bung ra thì đã đến lúc thay. Ngoài ra, nếu bạn hay thức dậy với cổ đau và không tìm thấy nguyên nhân nào khác thử thay gối mới trước xem tình trạng có cải thiện không.
Bài viết được NMI MART tổng hợp nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe. Thông tin mang tính tham khảo và không phải lời khuyên y tế. Nếu triệu chứng kéo dài, hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra.
