-
Tất cả sản phẩm
- Giới Thiệu
- Bảo Hành
- Chia Sẻ
- Reviews
- Hệ Thống Cửa Hàng
- Liên Hệ
Dù đã đi tất, đắp chăn hay ngồi trong phòng kín, nhiều người vẫn cảm thấy bàn tay, bàn chân lạnh buốt. Tình trạng này đôi khi chỉ là phản ứng tự nhiên của cơ thể, nhưng nếu xuất hiện thường xuyên, ngay cả khi trời ấm, bạn không nên bỏ qua. Cùng NMIMart tìm hiểu nguyên nhân và cách cải thiện phù hợp để biết khi nào có thể tự chăm sóc tại nhà, khi nào cần kiểm tra sức khỏe.
Tay chân lạnh là tình trạng nhiệt độ hoặc cảm giác ở bàn tay, bàn chân thấp hơn so với những vùng khác trên cơ thể. Biểu hiện có thể chỉ là đầu ngón tay hơi lạnh, nhưng cũng có người lạnh buốt cả bàn chân, khó chịu khi ngủ hoặc kèm theo tê rần.
Khi thời tiết lạnh, các mạch máu nhỏ ở tay và chân co lại để hạn chế thất thoát nhiệt, giúp cơ thể ưu tiên giữ ấm các cơ quan quan trọng. Vì vậy, việc bàn tay hoặc bàn chân lạnh khi ngồi điều hòa, đi ngoài trời lạnh hay tiếp xúc với nước lạnh là phản ứng sinh lý bình thường.
Tuy nhiên, bạn cần chú ý hơn nếu gặp những biểu hiện sau:
Tay chân lạnh liên tục dù nhiệt độ môi trường dễ chịu
Bàn chân lạnh nhiều về đêm, giữ ấm vẫn khó cải thiện
Các ngón tay, ngón chân chuyển trắng nhợt, xanh tím hoặc đỏ bất thường
Cảm giác lạnh đi kèm tê bì, đau nhức hoặc giảm cảm giác
Chỉ một bên tay hoặc chân lạnh rõ rệt hơn bên còn lại
Theo Cleveland Clinic, phần lớn trường hợp lạnh đầu chi không phải dấu hiệu nguy hiểm. Điều cần quan tâm là tần suất xuất hiện, khả năng ấm trở lại và những triệu chứng đi kèm.
Không phải ai bị lạnh tay chân cũng gặp vấn đề về tuần hoàn máu. Đôi khi nguyên nhân đến từ môi trường sống, căng thẳng hoặc sự thay đổi trong cách cơ thể điều hòa nhiệt độ. Ngược lại, một số bệnh lý có thể khiến bàn tay, bàn chân lạnh kéo dài dù đã giữ ấm.
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Khi tiếp xúc với nhiệt độ thấp, các mạch máu ở vùng đầu chi thu hẹp, khiến lượng máu đến da giảm và bàn tay, bàn chân mất đi cảm giác ấm áp.
Căng thẳng cũng có thể gây phản ứng tương tự. Khi lo lắng, hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh hơn, làm thay đổi lưu lượng máu ở các chi. Một số người có biểu hiện tay chân lạnh kèm đổ mồ hôi trong những tình huống áp lực. Đặc điểm dễ nhận biết là cảm giác lạnh thường giảm khi bạn chuyển sang môi trường ấm hơn, vận động nhẹ hoặc thư giãn.
Nếu các ngón tay hoặc ngón chân đột ngột lạnh buốt, tê rần và đổi màu khi gặp lạnh, bạn cần nghĩ đến khả năng mắc hội chứng Raynaud.
Đây là tình trạng các mạch máu nhỏ ở đầu ngón co thắt quá mức, làm giảm lượng máu lưu thông tạm thời. Trong một đợt Raynaud, người bệnh có thể nhận thấy:
Ngón tay hoặc ngón chân chuyển trắng nhợt
Da có thể chuyển xanh tím khi lượng máu đến mô giảm
Khi được làm ấm, vùng da chuyển đỏ, có cảm giác châm chích hoặc đau nhẹ
Không phải người mắc Raynaud cũng trải qua đầy đủ các giai đoạn đổi màu. Phần lớn trường hợp nhẹ có thể kiểm soát bằng cách giữ ấm và tránh tác nhân kích thích, nhưng một số trường hợp liên quan đến bệnh lý nền cần được bác sĩ đánh giá.
Người bị thiếu máu có thể cảm thấy tay chân lạnh, thường kèm theo mệt mỏi, chóng mặt, da xanh xao hoặc giảm khả năng tập trung.
Nguyên nhân là số lượng hồng cầu khỏe mạnh hoặc khả năng vận chuyển oxy của máu bị suy giảm, ảnh hưởng đến hoạt động của các mô trong cơ thể. Thiếu sắt là một nguyên nhân phổ biến gây thiếu máu, nhưng không phải trường hợp nào cũng do thiếu sắt.
Nếu vừa lạnh tay chân vừa thường xuyên mệt mỏi, đặc biệt khi tình trạng kéo dài, bạn nên khám để được chỉ định xét nghiệm phù hợp thay vì tự mua viên sắt hoặc thuốc bổ máu.
Tuyến giáp sản xuất hormone tham gia điều hòa chuyển hóa và sinh nhiệt. Khi tuyến giáp hoạt động kém, cơ thể có thể trở nên nhạy cảm hơn với nhiệt độ thấp.
Khác với cảm giác lạnh chỉ tập trung ở bàn tay, bàn chân, người bị suy giáp thường cảm thấy lạnh toàn thân và có thể kèm theo mệt mỏi, táo bón, da khô, rụng tóc hoặc tăng cân không rõ nguyên nhân.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào biểu hiện lạnh tay chân không thể kết luận mắc suy giáp. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chức năng tuyến giáp nếu nghi ngờ bệnh lý này.
Bệnh động mạch ngoại biên xảy ra khi động mạch bị hẹp, thường do mảng xơ vữa tích tụ, làm giảm lượng máu đến các chi. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến chân.
Người bệnh có thể nhận thấy bàn chân lạnh hơn bình thường, đặc biệt khi đi kèm:
Đau hoặc mỏi bắp chân khi đi bộ, giảm khi nghỉ.
Một bàn chân lạnh rõ hơn bên còn lại.
Da chân đổi màu, có vết thương lâu lành.
Tê hoặc yếu chân khi bệnh tiến triển.
Những biểu hiện này cần được đánh giá y tế, nhất là ở người lớn tuổi hoặc người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và bệnh tim mạch.
Không phải lúc nào cảm giác lạnh cũng đồng nghĩa với nhiệt độ da thực sự thấp. Khi dây thần kinh ngoại biên bị tổn thương, não có thể nhận tín hiệu nhiệt độ không chính xác, khiến người bệnh cảm thấy bàn chân lạnh dù sờ vào không quá lạnh.
Tình trạng này có thể xuất hiện ở người mắc đái tháo đường lâu năm hoặc một số bệnh lý thần kinh khác. Các triệu chứng đi kèm thường là tê rần, châm chích, nóng rát hoặc giảm khả năng nhận biết nóng lạnh.
Điểm cần lưu ý là người bị giảm cảm giác ở chân dễ gặp rủi ro khi sử dụng nước quá nóng, túi sưởi hoặc thiết bị gia nhiệt mà không nhận biết được nhiệt độ thực tế.
Nếu tình trạng lạnh xuất hiện khi thời tiết thay đổi, không kèm đau, tê kéo dài hay đổi màu da bất thường, bạn có thể bắt đầu bằng các biện pháp chăm sóc đơn giản. Mục tiêu là giữ nhiệt ổn định, hạn chế co mạch do lạnh và duy trì vận động, thay vì cố làm nóng tay chân thật nhanh.
Nhiều người chỉ tập trung đi tất dày khi chân lạnh nhưng bỏ qua việc giữ ấm toàn thân. Trong khi đó, nếu nhiệt độ cơ thể giảm, các mạch máu ngoại vi vẫn có xu hướng co lại để hạn chế mất nhiệt.
Bạn nên:
Mặc quần áo phù hợp với nhiệt độ phòng, giữ ấm cả thân người.
Mang tất mềm, khô ráo, không bó chặt cổ chân.
Tránh để gió điều hòa thổi trực tiếp vào bàn chân khi ngủ.
Thay tất ngay khi bị ẩm do mồ hôi.
Giữ nhiệt độ phòng dễ chịu, tránh thay đổi nóng lạnh đột ngột.
Nếu tay chân đã lạnh buốt, hãy làm ấm từ từ. Không áp trực tiếp vào máy sưởi hoặc ngâm ngay trong nước nóng vì có thể gây tổn thương da, đặc biệt khi khả năng cảm nhận nhiệt độ bị giảm.
Một tình huống khá quen thuộc ở người làm văn phòng là bàn chân bắt đầu lạnh sau nhiều giờ ngồi trước máy tính, đặc biệt trong phòng điều hòa. Khi đó, việc đứng dậy và di chuyển thường giúp cơ thể ấm hơn.
Bạn có thể đi lại nhẹ nhàng, xoay cổ chân, co duỗi các ngón chân hoặc thực hiện những bài vận động phù hợp với thể trạng. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn cũng hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tuần hoàn.
Với người đã có bệnh mạch máu, đau chân khi đi bộ hoặc hạn chế vận động, nên tham khảo bác sĩ trước khi thay đổi cường độ tập luyện.
Ngâm chân bằng nước ấm có thể giúp bàn chân dễ chịu hơn sau một ngày dài, đặc biệt với người chỉ bị lạnh do thời tiết và không có bệnh lý chống chỉ định. Nước nên ở mức ấm vừa phải, không gây nóng rát, đồng thời cần lau khô chân sau khi ngâm.
Nếu muốn thuận tiện hơn trong việc duy trì nhiệt độ nước, bạn có thể tham khảo các dòng bồn ngâm chân massage tại NMIMart. Một số sản phẩm có chức năng làm nóng nước và massage nhẹ, phù hợp với nhu cầu thư giãn tại nhà.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: ngâm chân giúp làm ấm và tạo cảm giác thư giãn tạm thời, không điều trị được nguyên nhân bệnh lý gây lạnh tay chân.
Người bị đái tháo đường kèm giảm cảm giác ở chân, có vết thương hở, tổn thương da hoặc nghi ngờ bệnh mạch máu nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ngâm chân hay sử dụng thiết bị massage có gia nhiệt.
Bạn có thể đọc thêm bài Những người không nên ngâm chân để hiểu rõ các trường hợp cần thận trọng.
Giữ ấm chỉ giải quyết phần cảm giác bên ngoài. Nếu cơ thể thường xuyên mệt mỏi, ăn uống thiếu cân đối hoặc bị căng thẳng kéo dài, bạn cũng cần điều chỉnh những yếu tố này.
Hãy duy trì bữa ăn đầy đủ, đa dạng thực phẩm, ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng. Không nên tự bổ sung sắt, vitamin B12 hoặc sử dụng các bài thuốc được quảng cáo là giúp "hoạt huyết" nếu chưa xác định được nguyên nhân.
Ngoài ra, nicotine làm co mạch và có thể khiến các triệu chứng lạnh đầu chi trầm trọng hơn. Với người nhạy cảm với caffeine, giảm lượng caffeine tiêu thụ cũng có thể hữu ích, nhất là khi có biểu hiện Raynaud.
Đừng chỉ dựa vào cảm giác lạnh nhiều hay ít để đánh giá mức độ nghiêm trọng. Điều quan trọng là triệu chứng có mới xuất hiện hay không, kéo dài bao lâu và có bất thường khác đi kèm hay không.
Bạn nên sắp xếp khám nếu:
Tay chân lạnh thường xuyên, ngay cả trong môi trường ấm
Đã giữ ấm và điều chỉnh sinh hoạt nhưng tình trạng vẫn kéo dài
Có hiện tượng tê bì, đau nhức, thay đổi màu da tái diễn
Kèm theo mệt mỏi bất thường, chóng mặt, tăng cân không rõ nguyên nhân
Có bệnh lý nền như đái tháo đường, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tim mạch.
Cần được cấp cứu ngay nếu một bàn tay hoặc bàn chân đột ngột trở nên rất lạnh, đau dữ dội, tái nhợt hoặc xanh tím, kèm mất cảm giác hay khó cử động. Đây có thể là dấu hiệu giảm cấp máu nghiêm trọng đến chi.
Khi thăm khám, bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử, kiểm tra da, mạch máu và cảm giác ở tay chân. Tùy biểu hiện cụ thể, người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm công thức máu, chức năng tuyến giáp, đường huyết hoặc kiểm tra tuần hoàn mạch máu ngoại biên.
Không nhất thiết. Nhiệt độ phòng thấp, ngồi ít vận động trước khi ngủ hoặc thói quen để chân không được giữ ấm đều có thể khiến bàn chân lạnh về đêm. Tuy nhiên, nếu chân vẫn lạnh buốt dù đã giữ ấm, đặc biệt kèm đau, tê hoặc đổi màu, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Thiếu máu là một nguyên nhân có thể gặp, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Nếu tay chân lạnh kèm mệt mỏi, chóng mặt, da xanh xao hoặc hụt hơi, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm máu để kiểm tra.
Căng thẳng, lo âu hoặc tình trạng tăng tiết mồ hôi có thể khiến tay chân vừa ẩm vừa lạnh. Mồ hôi bay hơi cũng làm bề mặt da mất nhiệt. Nếu biểu hiện xảy ra thường xuyên hoặc kèm những triệu chứng bất thường khác, bạn nên kiểm tra sức khỏe.
Massage nhẹ có thể giúp thư giãn và tạo cảm giác dễ chịu nếu tay chân lạnh thông thường, không có tổn thương. Tuy nhiên, không nên xoa bóp mạnh hoặc dùng máy massage khi vùng chi đang đau bất thường, sưng, đổi màu, giảm cảm giác hoặc nghi ngờ bệnh mạch máu. Massage không thay thế điều trị nguyên nhân gây lạnh tay chân.
Tay chân lạnh thường không đáng lo nếu chỉ xuất hiện khi gặp lạnh và nhanh chóng cải thiện sau khi giữ ấm. Tuy nhiên, tình trạng kéo dài hoặc kèm tê bì, đau nhức, thay đổi màu da có thể liên quan đến tuần hoàn, thần kinh hoặc các bệnh lý khác cần được kiểm tra. Bạn có thể bắt đầu bằng những thói quen đơn giản như vận động, giữ ấm và thư giãn bằng nước ấm khi phù hợp. NMIMart hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chăm sóc bản thân đúng cách, đồng thời nhận biết những dấu hiệu không nên chủ quan.
